“Akçesi ucuz olanın kendisi kıymetli olur” atasözüyle anlatılmak istenen şudur: Cömert davranan, elindekini paylaşmaktan çekinmeyen kişi, çevresinin gözünde değer ve saygınlık kazanır.
Bu atasözü, cimriliğin insanı küçülttüğünü, cömertliğin ise tam tersine yücelttüğini vurgular. Toplumumuzda misafirini eli boş göndermekten utanan, dostuna yardım etmekten zevk alan insanların sevilip sayıldığı görülür. Atasözü de bu gerçeği özlü bir biçimde dile getirir: Malını bağlamayandan asıl kazanan yine kendisidir, çünkü karşılığında insanların sevgisini ve güvenini alır.
Günlük hayatta bu söz özellikle cimri davranan birine uyarı niteliğinde söylenir. “Bir vermekle elin kurumaz, ama itibarın artar” anlayışının kısa ve etkili bir ifadesidir.
Akçesi ucuz olanın kendisi kıymetli olur atasözü için örnek kullanım:
Kerem, arkadaşlarıyla her çıkışta hesabı görmekten kaçınmazdı. Bir gün amcası ona, “Oğlum, akçesi ucuz olanın kendisi kıymetli olur; cebini değil, insanları düşün” dedi. O günden sonra Kerem’in çevresindeki insanların tutumunun da değiştiğini fark etti.