Harman döven öküzün ağzı bağlanmaz atasözü, bir işte emek vererek verim sağlayan kişinin o işin meyvelerinden pay almasının doğal bir hak olduğunu vurgulamak için kullanılır.
Bu söz, eskiden tarım toplumlarında tahıl harmanlama işinde çalışan öküzün önündeki ekinlere ağzını sürmesini engellemenin haksızlık sayıldığı anlayışından doğar. Aynı mantıkla, bir işyerini ayakta tutan ya da bir ürünü ortaya koyan kişinin elde edilen kazançtan pay alması son derece meşru görülür. Atasözü genellikle çalışana sağlanan küçük ayrıcalıkları veya yan imkânları kısıtlamaya kalkan kişilere karşı bir hatırlatma olarak söylenir.
Günlük hayatta emekçinin emeğinin karşılığını alması gerektiği savunulduğunda bu atasözü sıkça dile getirilir; Bal tutan parmağını yalar deyimiyle de benzer bir gerçeği paylaşır.
Harman döven öküzün ağzı bağlanmaz atasözü için örnek kullanım:
Kerem, bütün kış boyunca fırında çalışarak işletmenin gelirlerini ikiye katladı; ama zaman zaman ekmek almasına patronun itiraz ettiğini öğrenince ustası gülerek ona Harman döven öküzün ağzı bağlanmaz dedi ve konuyu kapattı.