Zahmetsiz rahmet olmaz atasözü, emek verilmeden ve sıkıntıya katlanılmadan kalıcı bir sonuç elde edilemeyeceğini anlatır.
Bu söz, çoğu zaman kolay yoldan başarı bekleyenlere ya da ilk zorlukta geri çekilenlere söylenir. Verdiği ders açıktır: İyi bir sonuca ulaşmak için sabır göstermek, uğraşmak ve gerekirse fedakârlık yapmak gerekir. Okulda, işte, sporda ve yeni bir beceri öğrenirken bu düşünce sık sık karşımıza çıkar.
Buradaki rahmet, mecazen elde edilen güzel karşılığı; zahmet ise onu getiren çabayı temsil eder. Yani söz, emeğin değerini hatırlatır ve başarının çoğu zaman adım adım geldiğini vurgular. Günlük hayatta bunun karşılığı, emek verilmeden gelen sonuçlara hemen güvenmemektir.
Zahmetsiz rahmet olmaz atasözü için örnek kullanım:
Elif, sınavdan yüksek not almak istiyordu ama her gün düzenli çalışmayı sıkıcı buluyordu. Annesi ona zahmetsiz rahmet olmaz diyerek biraz sabretmesini söyledi ve Elif sonunda emeğinin karşılığını aldı.