“Bağa bak üzüm olsun yemeye gözün olsun” atasözü, bir şeyden fayda görmek istiyorsan önce o şeye gereken özeni ve çabayı göstermen gerektiğini anlatır. Elde etmek istediğin sonuç ne kadar değerliyse, ona ulaşmak için harcaman gereken emek de o kadar büyük olacaktır.
Bu atasözü özellikle çalışmadan, zahmet çekmeden iyi sonuçlar bekleyen kişilere yönelik bir uyarı niteliği taşır. Bağ ile üzüm arasındaki ilişki son derece açıklayıcıdır: Bağı ihmal eden, sulamayan, budamayan bir kişinin üzüm hasatından umut beslemesi ne kadar boşsa, emek vermeden bir işten verim beklenmesi de o kadar anlamsızdır. Hayatın pek çok alanında bu öğüdün izini sürmek mümkündür; işte, ticarette, eğitimde ya da ilişkilerde karşılık görmek istiyorsan önce sen koymalısın.
Bağa bak üzüm olsun yemeye gözün olsun atasözü için örnek kullanım:
Kerem, hiç ders çalışmadan sınav sonuçlarından yakınmaya başlayınca babası ona gülerek “Bağa bak üzüm olsun, yemeye gözün olsun” dedi. Kitaplarını kapatıp şikâyet etmek yerine masa başına oturması gerektiğini o an anladı.