“Baş ağır gerek kulak sağır” atasözü, insanın çevresinde başkalarına dair söylenen olumsuz sözlere kulak vermemesi, bu tür dedikodulardan etkilenmemesi gerektiğini anlatır.
Bu atasözü özellikle arkadan konuşma ve çekiştirme gibi durumlarla karşılaşan kişilere yönelik bir uyarı niteliği taşır. Olgun ve vakarlı bir insan, çevresinde dönen söylentilere itibar etmez; bu tür lafları duymamış gibi davranır. Atasözündeki “baş ağır” ifadesi vakar ve olgunluğa, “kulak sağır” ise bu söylentilere kapalı olmaya işaret eder.
Gündelik hayatta arkadaş çevresinden ya da iş ortamından kulağa üflenip gelen olumsuz sözlerle karşılaşıldığında bu atasözü hatırlatıcı bir değer taşır. Dedikodunun kişiyi etkilemesine izin vermemek, hem içsel bir huzurun hem de toplumsal olgunluğun göstergesi olarak kabul edilir.
Baş ağır gerek kulak sağır atasözü için örnek kullanım:
Elif, mahalledeki bazı komşuların kendisi hakkında türlü laflar ettiğini kulağına fısıldandığında sinirlenip sinirlenemeyeceğini bilemedi; annesi ise sakin bir sesle “Baş ağır gerek kulak sağır” diyerek onu yatıştırdı. Elif de bu sözü içine sindirip o tür dedikoduları umursamadan kendi yoluna devam etti.