“Başak büyüdükçe boynunu eğer” atasözü, bir insanın bilgisi ve olgunluğu arttıkça daha mütevazı bir karakter kazandığını ifade etmek için kullanılır. Olgunlaşan buğday başağının ağırlığıyla başını öne eğmesi, bu mecazda bilgeliğe yürüyen kişinin zamanla edineceği tevazuyla bir tutulmaktadır.
Bu söz çoğunlukla az öğrenip çok bilen numarası yapan ya da bilgisizce gururlanan kişilere yönelik nazik bir uyarı olarak dile getirilir. Gerçek anlamda deneyim kazanmış, hayatın farklı yüzlerini görmüş insanların büyük bir sükûnetle ve alçakgönüllülükle davrandığı gözlemi, bu atasözünün özünü beslemektedir.
Günümüzde de bu söz geçerliliğini korur. Bir konuyu ne kadar derinlemesine incelersek bilinmeyenlerin de o denli genişlediğini fark ederiz; bu farkındalık kişiyi doğal olarak daha saygılı ve mütevazı bir tutuma yöneltir.
Başak büyüdükçe boynunu eğer atasözü için örnek kullanım:
Elif üniversitenin ilk yılında her konuda ahkâm keserken, mezuniyete yaklaştıkça söylediklerini çok daha ölçüp biçmeye başlamıştı. Babası bir gün omzuna dokunarak gülümsedi: “Başak büyüdükçe boynunu eğer, kızım; sen de büyüyorsun demek ki.”