Canı yanan eşek attan yürük olur atasözü, acı bir deneyimin ardından kişiyi olağan sınırlarını aşan bir kararlılığa ve gayrete sürüklediğini anlatır. Acıyı bizzat yaşamış olan biri, bir daha o duruma düşmemek için beklenmedik bir enerjiyle harekete geçer; bu yüzden zayıf ya da ağır başlı sayılan bir varlık bile gerektiğinde herkesi şaşırtabilir.
Bu atasözü genellikle bir hata ya da ihmal yüzünden zarar görmüş, bedelini ağır ödemiş kişiler için kullanılır. Acının öğretici gücü, soyut nasihatlerden çok daha derin iz bırakır; insanı hem dikkatli hem de azimli kılar. Çevremizde büyük bir kayıp ya da hayal kırıklığı yaşayan birinin o tarihten itibaren alışılmadık bir titizlik ve çabayla öne geçtiğini gördüğümüzde bu atasözü kendiliğinden akla düşer.
Canı yanan eşek attan yürük olur. (Canı acıyan eşek atı geçer.) atasözü için örnek kullanım:
Kerem, geçen yıl evini sigortasız bırakması yüzünden su baskınında büyük zarar görmüştü. Bu olayın ardından tüm poliçelerini eksiksiz yeniledi, birikimlerini de güvenceye aldı; annesi gülerek ‘Canı yanan eşek attan yürük olur, artık kimse senden daha tedbirli olamaz’ dedi.