Dilenciye borçlu olma, ya düğünde ister ya bayramda atasözü, yalnızca kendi hesabını gözeten kişilerden alınan iyiliğin sonradan insanı sıkıntıya sokacağını anlatır. Böyle kimseler verdiklerini uygun gördükleri anda hatırlatır, karşılığını da çoğu zaman insanı mahcup edecek bir zamanda ister.
Bu söz, özellikle menfaatine göre yakınlık kuran insanlara karşı dikkatli olmayı öğütlemek için söylenir. Çünkü bazı ilişkiler ilk anda kolaylık gibi görünse de ileride kişinin huzurunu kaçırabilir, onu kalabalık içinde zor durumda bırakabilir. Gündelik hayatta yapılan küçük bir yardımın bile sonradan başa kakılması bu atasözünü akla getirir.
Dilenciye borçlu olma, ya düğünde ister ya bayramda atasözü için örnek kullanım:
Mehmet, acil işi için sürekli menfaat hesabı yapan komşusundan yardım alınca rahatladığını sandı. Aradan birkaç gün geçmeden komşusu en kalabalık aile gününde karşılık isteyince annesi bu durumun tam da dilenciye borçlu olma, ya düğünde ister ya bayramda sözüne uyduğunu söyledi.