İnsan konuşa konuşa, hayvan koklaşa koklaşa atasözü, insanların birbirini en iyi sözle ve iletişimle tanıdığını anlatır. Birini yalnızca uzaktan izleyerek ya da ilk izlenimle bütünüyle anlamak mümkün değildir; asıl tanıma süreci, konuşup soru sordukça ve cevap aldıkça başlar.
Bu söz, özellikle yeni tanışanlara, aile içinde ya da iş hayatında hemen hüküm vermemek gerektiğini hatırlatır. İçinde, insanın diliyle ilişki kurması, hayvanın ise kokuyla yakınlık ve tanıma geliştirmesi düşüncesi vardır. Günlük hayatta biriyle sohbet ettikçe onun huyunu, niyetini ve bakışını daha iyi kavradığımız anlarda sıkça akla gelir. Bu yüzden sabırlı sohbet, güvenin en sağlam yoludur.
İnsan konuşa konuşa, hayvan koklaşa koklaşa atasözü için örnek kullanım:
Elif yeni taşınan komşusunu ilk gün çekingen buldu. Birkaç kez çay içip sohbet edince insan konuşa konuşa, hayvan koklaşa koklaşa sözünün ne kadar yerinde olduğunu düşündü.