İnsanı kıymetini insan bilir atasözü, bir kişinin gerçek değerinin onu tanıyan, aynı yollardan geçen biri tarafından daha iyi fark edileceği anlamında kullanılır. Birinin emeği, iç dünyası ya da sıkıntısı uzaktan kolayca görülmez; bunu en iyi, benzer duyguları yaşayanlar kavrar. Bu yüzden atasözü, kıymet bilmenin sadece dışarıdan bakmakla değil, empati kurmakla mümkün olduğunu hatırlatır.
Genellikle bir insanın küçümsendiği ya da hakkının yeterince teslim edilmediği durumlarda söylenir. İçinde hem sitem hem de ince bir ders vardır: İnsan, ancak anlayan bir gözün önünde değer kazanır. Günlük hayatta işte, ailede ya da arkadaşlıkta sıkça karşımıza çıkar.
İnsanı kıymetini insan bilir atasözü için örnek kullanım:
Ayşe’nin hazırladığı projeyi herkes sıradan bulunca Kerem sessizce araya girdi. Daha önce benzer bir emeğin nasıl görmezden gelindiğini bildiği için, İnsanı kıymetini insan bilir sözünü hatırlattı.