İnsan insanın şeytanıdır atasözü, kötü niyetli kişilerin iyi ve saf insanları kendi etkisine alıp yanlış yollara çekebileceğini anlatır. Burada asıl vurgu, insanın insanı kandırabilen, yönlendirebilen ya da zarara uğratabilen yönüdür.
Bu söz, özellikle çıkar peşindeki, sözünü güzel söyleyip güven kazanan kişilere karşı bir uyarı gibi kullanılır. Günlük hayatta acele karar veren, kolay inanan ya da çevresindeki baskıya dayanamayan insanlar için söylenir. Verilmek istenen ders, herkese hemen güvenmemek ve iyi niyetin de korunması gerektiğidir.
Sözdeki şeytan sözcüğü gerçek anlamıyla değil, insanı yoldan çıkaran, kötülüğe sevk eden kişi anlamında mecazdır. Bu yüzden atasözü, kimi zaman bir uyarı, kimi zaman da yaşanmış bir hayal kırıklığının kısa özeti gibi duyulur.
İnsan insanın şeytanıdır atasözü için örnek kullanım:
Ayşe, komşusunun sürekli borç isteyen arkadaşı yüzünden zor durumda kalınca, İnsan insanın şeytanıdır demeden edemedi. Mehmet de onun aceleyle güvenmemesi gerektiğini anladı.