İşleyen demir ışıldar atasözü, insanın durmadan emek verip hareket içinde kaldığında daha diri, daha canlı ve daha verimli olacağını anlatır. Buradaki demir sözü, pas tutmayan ve kullanılınca parlayan bir nesne gibi, insanın da aktif kaldıkça güçlendiğini düşündürür.
Bu söz, genellikle boş durmayı sevenlere ya da sürekli oturarak yaşayanlara öğüt vermek için söylenir. Verilmek istenen ders, düzenli uğraşın ve hareketin hem bedeni hem de zihni iyi tutacağıdır. Günlük hayatta çalışma düzeninde, sporda ya da ev işlerinde bile bu anlam kendini gösterir; insan meşgul oldukça köşede bekleyen bir ağırlıktan kurtulur.
İşleyen demir ışıldar atasözü için örnek kullanım:
Ayşe haftalardır evden çıkmadığı için kendini yorgun hissediyordu. Annesi onu parka yürüyüşe çıkarırken işleyen demir ışıldar diyerek biraz hareket etmesinin iyi geleceğini söyledi.