Karıncadan ibret al. yazdan kışı karşılar atasözü, insanın elinin iş tuttuğu zamanı boş harcamayıp ileride sıkıntı çekmemek için hazırlık yapması gerektiği anlamında kullanılır. Buradaki ders, bugünün rahatına kapılıp yarının yükünü unutmamaktır; emek, disiplin ve öngörü olmadan huzurlu bir gelecek kurmak zordur.
Bu söz, savurganca davrananlara, parasını ve emeğini ölçüsüz tüketenlere söylenir. Karınca, kış gelmeden yiyeceğini topladığı için örnek alınır; atasözü de düzenli birikimin, ölçülü yaşamanın ve tedbirli olmanın değerini anlatır. Günlük hayatta para kadar zamanın da kıymetini hatırlatır; fırsat varken kenara az da olsa bir şey koymayı öğütler. Aksi halde zor günler gelince elde kalan hızla tükenir.
Karıncadan ibret al. yazdan kışı karşılar atasözü için örnek kullanım:
Ayşe, maaşı eline geçer geçmez yeni bir telefon almak isteyince annesi ona karıncadan ibret al. yazdan kışı karşılar sözünü hatırlattı. Ayşe de biraz düşününce, bir bölümünü birikime ayırmaya karar verdi.