Kel ölür sırma saçlı olur, kör ölür badem gözlü olur atasözü, bir insanın ya da bir şeyin gerçek kıymetinin çoğu zaman ancak ortadan kalkınca tam olarak fark edilmesini anlatır. Kısacası, değer çoğu kez eldeyken değil, yokluğunda anlaşılır.
Bu söz, birine haksızlık edildiğinde, emeği görmezden gelindiğinde ya da elimizdeki imkânları sıradan sayıp geçerken söylenir. Taşıdığı ders, var olanı küçümsememek ve birini kaybetmeden ya da bir şeyi yitirmeden önce kıymetini bilmektir.
Sözdeki abartılı benzetmeler, insanların bazen kaybettikten sonra gerçeği olduğundan daha parlak anmasını mizahla anlatır. Günlük hayatta ise bir dostun, bir fırsatın ya da basit görünen bir eşyanın sonradan ne kadar önemli olduğunu hatırlatır.
Kel ölür sırma saçlı olur, kör ölür badem gözlü olur atasözü için örnek kullanım:
Ayşe, eski defterleri ayıklarken Mehmet’in uğraşıp hazırladığı notları önemsiz sandı. Bir hafta sonra sınavda o notlar hayat kurtarınca Kel ölür sırma saçlı olur, kör ölür badem gözlü olur sözünü gülerek hatırladı.