Mayasız yoğurt tutmaz atasözü, bir işin başarıya ulaşması için önce küçük de olsa bir emek ya da sermaye konulması gerektiği anlamında kullanılır. Hiçbir karşılık vermeden, eline hiçbir şey almadan sonuç beklemenin boşuna olduğunu anlatır.
Sözün içindeki mecaz mutfaktan gelir: süt ne kadar bol olursa olsun, içine bir kaşık maya katılmadan yoğurda dönüşmez. Aynı şekilde bir girişim de temelinde bir yatırım barındırmadan tutmaz, ürün vermez. Bu yüzden atasözü çoğunlukla hiç masraf etmeden ya da çaba harcamadan kazanç ummak isteyenlere bir uyarı olarak söylenir.
Günlük hayatta yeni bir işe girişen, para ayırmadan ticarete soyunan ya da emek vermeden sonuç bekleyen kişilere bu söz hatırlatılır; küçük bir başlangıcın bile zamanla büyük kazançlar doğurabileceğini öğütler.
Mayasız yoğurt tutmaz atasözü için örnek kullanım:
Kerem, hiç sermaye koymadan bakkal açıp para kazanmak istediğini söyleyince babası gülümsedi. Oğlum, mayasız yoğurt tutmaz; raflara mal almadan, kasaya biraz para koymadan bu dükkân yürümez dedi. Kerem o gün küçük de olsa bir başlangıç yapması gerektiğini anladı.