Olan dört bağlar, olmayan dert bağlar atasözü, varlıklı kişinin hayatını istediği gibi rahatça sürdürdüğünü, yoksul kişinin ise sürekli sıkıntı ve geçim derdi içinde yaşadığını anlatmak için kullanılır. Maddi durumu yerinde olanın elinin genişliği ile darda olanın çaresizliği arasındaki uçurumu kısa bir karşıtlıkla özetler.
Söz çoğunlukla zengin ile yoksul arasındaki yaşam farkı konuşulurken söylenir. Parası olanın gönlünce harcayıp keyfine bakabildiğini, eli darda olanın ise her gün yeni bir kaygının altında ezildiğini hatırlatır. Sözdeki ‘dört’ ile ‘dert’ kelimelerinin ses benzerliği, bolluğun rahatlığı ile yoksulluğun tasasını çarpıcı biçimde yan yana getirir.
Günlük hayatta, biri rahatça alışveriş yapıp tatil planı kurarken bir başkasının ay sonunu nasıl çıkaracağını düşündüğü anlarda bu atasözü sıkça akla gelir.
Olan dört bağlar, olmayan dert bağlar atasözü için örnek kullanım:
Mehmet, mahallenin varlıklı ailesinin her yaz tatile gittiğini, kendilerinin ise kira derdiyle uğraştığını görünce annesine yakındı. Annesi gülümseyerek, olan dört bağlar, olmayan dert bağlar diyerek sabırlı olmasını ve çalışıp didinmekten yılmamasını öğütledi.