Sefa ile yenen cefa ile kazanılır atasözü, paranın ve geçimin emekle elde edildiğini, buna karşılık harcamanın çok daha kolay olduğunu anlatır. İnsan bazen eline geçen değerin arkasındaki zahmeti fark etmeden onu kısa sürede tüketebilir.
Bu söz, özellikle savurganlığa dikkat çekmek ya da emeğin kıymetini hatırlatmak için söylenir. Bir kazancı oluşturmak zaman, sabır ve uğraş ister; fakat onu harcamak çoğu zaman bir anlık kararla olur. Atasözü, bu yüzden tutumlu davranmayı ve alın teriyle gelen parayı gözetmeyi öğütler.
Günlük hayatta maaşın birkaç günde eridiğinden yakınan birine de söylenebilir. Buradaki mesaj, para kazanmanın zahmetli, onu korumanın ise bilinç gerektirdiğidir.
Sefa ile yenen cefa ile kazanılır atasözü için örnek kullanım:
Mehmet yeni maaşını alınca birkaç gün içinde gereksiz şeylere harcadığını fark etti. Babası ona sefa ile yenen cefa ile kazanılır diyerek harcamalarını planlamasını söyledi. Mehmet de o günden sonra birikim yapmaya başladı.