Tutulan sakal yolunur atasözü, eli kolu bağlı kalan birinin üstüne daha fazla gidildiğini anlatır. Güçsüz düşen, borca giren ya da bir konuda çıkış yolu bulamayan kişi, kimi zaman çevresindekiler tarafından kolay hedef haline gelir.
Bu söz genellikle haksız bir durumdan yararlanmak isteyenlere karşı uyarı olarak söylenir. İçinde hem acı bir gerçek hem de ders vardır: Zor durumdaki insana yüklenmek yerine destek olmak gerekir. Günlük hayatta işte, aile içinde ya da komşulukta, birinin sıkışmışlığını fırsata çevirmeye çalışan tavırları anlatmak için kullanılır.
Tutulan sakal yolunur atasözü için örnek kullanım:
Ayşe, borcunu ödeyemediği için çok zorlanıyordu; bazıları da bunu fırsat bilip ondan sürekli yardım istemeye başladı. Mehmet, tutulan sakal yolunur atasözünü söyleyerek bu haksızlığa dikkat çekti.