Açın karnı doyar, gözü doymaz atasözü, uzun süre yokluk çekmiş bir kişinin eline imkân geçtiğinde bile bir türlü yetinememesi anlamında kullanılır. Böyle biri karnını doyurmuş, rahata kavuşmuş olsa da geçmişteki sıkıntıyı unutamaz; içten içe yine aç kalacakmış gibi bir tedirginlik taşır.
Sözdeki ‘göz’ mecazi olarak hırsı ve bitmek bilmeyen isteği anlatır. Mide kısa sürede doyar, ama gözün doyması o kadar kolay değildir. Bu yönüyle atasözü hem zor günler görmüş insanların durmadan biriktirme isteğini, hem de ne kadar kazanırsa kazansın elindekiyle yetinmeyen, hep daha fazlasının peşinde koşan kişileri anlatmak için söylenir.
Günlük hayatta, çok kazanmasına rağmen hâlâ doymayan ya da bolluk içinde olduğu hâlde ‘ya yarın biterse’ korkusuyla yaşayan insanları gördüğümüzde bu söz dilimize gelir.
Açın karnı doyar, gözü doymaz atasözü için örnek kullanım:
Kerem küçükken çok zor günler geçirmiş, çoğu akşam sofraya doyasıya oturamamıştı. Şimdi iyi para kazanıyor, dolapları ağzına kadar dolu olduğu hâlde yine de bir lokmayı atmaya kıyamıyor, durmadan stok yapıyordu. Annesi onu görünce gülümseyip açın karnı doyar, gözü doymaz derdi.