“Anasına bak kızını al, kenarına bak bezini al” atasözüyle anlatılmak istenen, bir kızın karakter ve davranış biçiminin büyük ölçüde annesinden şekillendiğidir. Tıpkı bir kumaşın kalitesinin kenar dikişlerinden ve işçiliğinden okunması gibi, bir kızı tanımak istiyorsan önce annesine bakman yeterlidir.
Bu atasözü özellikle evlilik kararı verilirken büyükler tarafından sıkça dile getirilir. İnsanın yetiştiği ortam, gördüğü terbiye ve anne örneği onu derinden biçimlendirir. Atasözündeki kumaş ve kenar benzetmesi oldukça yerindedir: nasıl ki bir bezin kenarındaki işçilik o bezin genel kalitesinin göstergesiyse, annenin tutumu ve yaşayış biçimi de kızı hakkında önemli ipuçları verir.
Elbette bu atasözü bir genelleme taşır ve her durumda geçerli olmayabilir; ama halk dilinde uzun yıllar boyunca yaşamış olması, insanların bu gözlemi doğru bulduğunu gösterir.
Anasına bak kızını al, kenarına bak bezini al atasözü için örnek kullanım:
Kerem, Selin’le evlenmeyi düşündüğünü söyleyince annesi hemen merak etti ve ‘Bir ara annesini de görelim, beraber oturalım,’ dedi. Komşuya bu durumu anlatan teyzesi de gülerek ‘Haklı, anasına bak kızını al derler; annesi nasıl biri?’ diye sordu.