“Dağ başına kış gelir, insanın başına iş gelir” atasözüyle anlatılmak istenen, yaşamın her insana eninde sonunda güçlük ve sınav getireceğidir. Dağın dorukları kışın kaçınılmaz biçimde sert ve soğuk koşullarla boğuştuğu gibi, insanın da hayat yolculuğunda beklenmedik sıkıntılarla ve zorluklarla yüzleşeceği ifade edilir.
Bu atasözü, başı derde giren birine teselli amacıyla ya da zorluk karşısında cesaretini yitirmiş birine moral vermek için söylenir. Hayatın öngörülemez olduğunu ve kimsenin sıkıntılardan muaf tutulamayacağını hatırlatır; bu yönüyle hem sabır ve dayanma gücünü hem de başkalarının çektiği sıkıntıya empatiyle yaklaşmayı öğütler.
Atasözündeki dağ imgesi, doğadaki en heybetli ve güçlü yapıların bile kış karşısında çaresiz kalmasını çağrıştırır. Böylece güçlü ya da zayıf, zengin ya da yoksul fark etmeksizin herkesin bir gün yaşamın imtihanıyla yüzleşeceği mesajı verilmektedir.
Dağ başına kış gelir, insanın başına iş gelir atasözü için örnek kullanım:
Elif, ani hastalığı nedeniyle işini bırakmak zorunda kalınca derin bir çöküntüye girdi. Komşusu Fatma hanım onu ziyarete geldiğinde, “Kızım, ‘dağ başına kış gelir, insanın başına iş gelir’ derler; sen de bu sınavı atlatırsın” diyerek elini sıkıca tuttu. O sözler Elif’e hem teselli hem de güç oldu.