Malın iyisi boğazdan geçer atasözü, insanın sahip olduğu varlıktan asıl yararı onu gösterişe saklayarak değil, kendi ihtiyaçları ve huzuru için kullanarak gördüğü anlamında kullanılır. ‘Boğazdan geçmek’ mecazıyla malın insana, beslenmesine ve gönül rahatlığına dokunması anlatılır; yani kıymetli olan, biriktirilip el üstünde tutulan değil, yerinde harcanan maldır.
Bu söz çoğunlukla, elindeki imkânı kendine kıyamadığı için yığıp saklayan, ondan bir türlü tat almayan kişilere bir uyarı olarak söylenir. Atasözüne göre, didinip kazanılan şeyden yararlanmasını bilmemek emeği boşa çıkarır. Günlük hayatta en güzel yiyeceğini ‘misafir gelir’ diye çürüten ya da güzel eşyasını hiç kullanmadan eskiten kimseleri gördüğümüzde bu atasözü aklımıza gelir.
Malın iyisi boğazdan geçer atasözü için örnek kullanım:
Komşumuz Naciye Teyze en lezzetli reçellerini ‘iyi günde açarız’ diye yıllarca kilere dizdi, çoğu bozulup ziyan oldu. Annem ona gülümseyerek malın iyisi boğazdan geçer derdi; insan emeğinin karşılığını yiyip içerek, kullanarak görmeliydi.