Olursan kazık olma, tokmak ol atasözü, hayatta başkalarının elinde ezilip horlanan biri olmaktansa, dik durup gücünü gösterebilen, sözünü geçiren biri olmayı öğütler. Sözdeki kazık toprağa çakılan, üzerine sürekli vurulan nesnedir; tokmak ise o vuruşu indiren eldir. Yani çakılan değil, çakan taraf ol denmek istenir.
Genellikle hayata yeni atılan, kolayca pes edip kenara itilen kişilere bir uyarı ve cesaretlendirme olarak söylenir. İçinde sert bir gerçekçilik taşır; zayıf kalanın çoğu zaman zarar gördüğüne, gücü elinde tutanın ise dediğini yaptırdığına işaret eder. Günlük hayatta haksızlığa boyun eğmeyi alışkanlık hâline getirmiş birine, artık kendini savunması ve hakkını araması gerektiğini hatırlatmak için kullanılır.
Olursan kazık olma, tokmak ol atasözü için örnek kullanım:
Elif, sınıfta arkadaşlarının bütün işlerini sırtına yıktığı, sesini bir türlü çıkaramayan biriydi. Annesi bir akşam onu karşısına alıp olursan kazık olma, tokmak ol dedi; artık kendini ezdirmemesini, hakkını dik durarak savunmasını istiyordu. Elif o günden sonra gerektiğinde hayır demeyi öğrendi.