Akıl sır ermemek deyimi, bir durumun ya da olayın mantıkla kavranamayacak kadar gizemli veya anlaşılmaz olduğunu ifade etmek için kullanılır. Kişi ne kadar düşünse de o şeyin neden böyle olduğunu, nasıl gerçekleştiğini çözemez.
Bu deyimi genellikle şaşkınlık ve hayret duygusuyla birlikte kullanırız. Karşımızdaki bir olay ya da davranış beklentilerimizin çok ötesinde, neredeyse inanılmaz göründüğünde bu sözü söyleriz. Hem olumlu hem olumsuz şaşkınlık anlarında karşımıza çıkabilir; bir insanın tuhaf kararları için de, doğanın büyüleyici bir sırrı için de kullanılabilir.
Deyimdeki ‘akıl ermek’ ifadesi zaten başlı başına ‘anlayabilmek, kavrayabilmek’ demektir. Başına ‘sır’ sözcüğü eklenince anlam güçlenir: ortada o kadar derin bir muamma var ki, aklın kapısı bile bu sırrın yanına yaklaşamaz.
Akıl sır ermemek deyiminin örnek kullanımı:
Mehmet, komşusunun koskoca bahçesini betonla kapatıp yerine araba park yeri yaptığını öğrenince şaşakaldı. Yıllarca o bahçenin meyvelerinden yiyen biri nasıl böyle bir karar verebilirdi, akıl sır ermiyordu.