“Boynu kıldan ince” deyimi, bir kişinin başkasına karşı o denli borçlu, minnetli ya da bağımlı durumda olması nedeniyle onun her isteğini geri çeviremez hale gelmesini anlatır. Bu durumda olan kişi, istemese de karşısındakinin taleplerini kabul etmek mecburiyetinde kalır.
Deyim özellikle maddi bir yük altında olan, işini ya da geçimini birine borçlu bulunan ya da sosyal açıdan güçsüz düşmüş kişiler için kullanılır. Söz konusu kişi sesini yükseltmek ya da itiraz etmek bir yana, en basit bir “hayır” bile diyemez. Bu çaresizlik ve boyun eğme zorunluluğu deyimin özünü oluşturur.
Deyimdeki mecaz da oldukça çarpıcıdır: boyun, direnişin ve onurun simgesi sayılır; kıldan ince olması ise kişinin en küçük bir baskıya bile dayanamayacağını, her an kırılmaya hazır olduğunu vurgular.
Boynu kıldan ince deyiminin örnek kullanımı:
Mehmet, yıllardır ablasının evinde kalıyor ve tüm masraflarını ona yaptırıyordu; boynu kıldan inceydi, ablası ne dese uyuyor, hiçbir şeye karşı çıkamıyordu.