Hacıyatmaz deyimi, zorlu durumlarla karşılaştığında kişiliğinden taviz vererek bunlardan hiç yara almadan kurtulan kimse anlamına gelir. Deyim, itilip kakılsa da her seferinde doğrulmayı başaran o ünlü oyuncaktan ilham alır ve bu özelliği insana aktarır.
Bu deyim, çoğunlukla çıkarı söz konusu olduğunda kolayca değişen, durum gerektirdiğinde ilkelerini bir yana bırakabilen ama buna karşın her koşulda sapasağlam ayakta kalan biri için kullanılır. Söz, bu kişinin ustalığını anlatırken aynı zamanda karakterindeki esnekliğe dair ince bir eleştiri de taşır.
Hacıyatmaz deyimine iş dünyasından siyasete kadar pek çok alanda rastlamak mümkündür. Etrafındaki herkes sarsılırken yalnız başına zarar görmeden çıkabilen biri için bu deyim hem şaşkınlıkla hem de hafif bir istihzayla söylenir.
Hacıyatmaz deyiminin örnek kullanımı:
Şirkette büyük bir tasarruf dalgası başladı ve birçok çalışan kapının önüne konuldu; ne var ki Kerem yine de koltuğunda oturuyordu, üstelik bir kademe de yükselmişti. Yakın arkadaşları gülerek ona gerçek bir hacıyatmaz dediler, çünkü her sarsıntıdan en az kayıpla sıyrılmayı bir şekilde başarıyordu.