İpsiz sapsız deyimi, düzenli bir uğraşı olmayan, hayatını savruk yaşayan ve sorumluluk almak istemeyen kişiler için kullanılır. Kişinin boş gezen, güven vermeyen ya da ciddiyetten uzak tavrını kısa ve sert bir biçimde anlatır.
Bu söz çoğunlukla kızgınlık, sitem ya da küçümseme duygusuyla söylenir. Herkese kolayca yöneltilmemesi gerekir; çünkü birini etiketlemekten çok davranışını eleştirir. Günlük konuşmada, birinin işten kaçınması, günü boşa harcaması ya da hayatını toparlamaması gibi durumlarda duyulur ve toplumsal onaylamama duygusu taşır.
İfadedeki mecaz, kişinin sağlam bir yönü yokmuş gibi görülmesidir; yani ne bir düzeni ne de bir hedefi varmış izlenimi verir.
İpsiz sapsız deyiminin örnek kullanımı:
Mehmet bütün sabah oyalanıp derslerine başlamayınca ablası sabrını yitirdi ve onu ipsiz sapsız dolaşmayı bırakıp işine dönmesi için uyardı. Mehmet de toparlanıp masasının başına geçti.