Mahalleyi ayağa kaldırmak deyimi, birinin yüksek sesle bağırıp aşırı gürültü çıkararak çevresindeki herkesi tedirgin etmesi ve telaşa sürüklemesi anlamına gelir. Kişi öyle bir patırtı koparır ki, sesi yalnız evin içinde kalmaz; sokaktaki komşulara kadar ulaşıp onları da huzursuz eder.
Genellikle bir tartışmada, kavgada ya da küçücük bir mesele yüzünden ölçüyü kaçıran kişiler için kullanılır. Deyimdeki abartı, çıkarılan gürültünün koca bir mahalleyi uyandırıp ayağa kaldıracak kadar büyük olmasından gelir. Aslında olay küçükken kişinin gösterdiği aşırı tepkiyi ve çevreye verdiği rahatsızlığı eleştiren bir söyleyiştir.
Günlük hayatta, gece geç saatte yüksek sesle kavga eden ya da en ufak aksilikte avazı çıktığı kadar bağıran kimseler için bu deyimi kullanırız.
Mahalleyi ayağa kaldırmak deyiminin örnek kullanımı:
Komşumuz Nuran Hanım, oğlu haber vermeden dışarı çıktı diye balkona fırlayıp avazı çıktığı kadar bağırmaya başladı. Öyle bir gürültü kopardı ki resmen mahalleyi ayağa kaldırdı; pencerelere koşan herkes ne olduğunu anlamaya çalışıyordu. Sonunda meselenin küçük bir yanlış anlaşılma olduğu ortaya çıkınca herkes gülüp dağıldı.