Şamar oğlanı deyimi, çevresindeki kişilerin sinirini ve hayal kırıklığını üzerine aktardığı, sürekli ezilen ve kolayca hedef alınan birini ifade eder. Bu kişi ortamdaki en savunmasız halka gibi görülür; ne zaman bir sorun çıksa, ilk akla gelen isim o olur.
Deyim özellikle iş yerlerinde, aile içinde veya arkadaş çevrelerinde sıkça duyulur. Kimse onu ciddiye almaz, herkes ona yüklenebileceğini düşünür; sorumluluğu olmasa bile faturayı ödeyen yine o olur. Bu tablo bazen kişinin çekingenliğinden, bazen de içinde bulunduğu güç dengesizliğinden kaynaklanır.
Şamar oğlanı ifadesi aynı zamanda bir uyarı sinyali taşır: bu konuma düşmemek ya da birini bu konuma sokmamak için kullanılır. ‘Ben senin şamar oğlanın değilim!’ gibi bir itiraz cümlesiyle, kişinin kendi sınırlarını çizdiği anlarda da karşımıza çıkar.
Şamar oğlanı deyiminin örnek kullanımı:
Kerem, ofiste en sessiz çalışandı; bir şeyler ters gidince müdür de iş arkadaşları da önce onu çağırıp paylar, suçu hep ona yıkardı. Ablası durumu görünce endişeyle, ‘Bu işyerinin şamar oğlanı olmuşsun artık, bir dur ve itiraz et,’ dedi.