Şart koşmak deyimi, bir öneri veya isteğe razı olunmasını önceden belirlenen bir koşula bağlamak anlamına gelir. Kişi, istediğinin gerçekleşmesini ancak belirli bir gereklilik yerine getirildiğinde kabul edeceğini bildirmektedir.
Bu deyim; iş müzakereleri, aile içi kararlar ve günlük anlaşmazlıklar gibi pek çok durumda karşımıza çıkar. Birine yardım etmeyi, bir teklife olumlu yanıt vermeyi ya da bir işbirliğine katılmayı tek bir ön koşula bağlamak gerektiğinde kullanılır. Şart koşan kişi, tutumunu açıkça ortaya koyarak muhatabına olumlu bir yanıt alabilmek için neyin zorunlu olduğunu bildirmektedir.
Deyimin içindeki ‘şart’ kavramı, yerine getirilmesi beklenen ön gereksinimi simgeler. Bu yüzden şart koşmak, yalnızca bir dilekte bulunmaktan öte, bir beklentiyi karşılıklı uzlaşmanın olmazsa olmaz zeminine yerleştirmektir.
Şart koşmak deyiminin örnek kullanımı:
Elif, kardeşinin bilgisayarını kullanmasına izin verdi; ancak bunun için ödevlerini bitirmiş olmasını şart koştu. Kardeşi bu koşulu kabul edince ikisi de anlaşmadan memnun ayrıldı.