Sudan çıkmış balığa dönmek deyimi, kişinin yabancı bir ortamda kendini ne yapacağını bilemez hâlde bulması anlamına gelir. Uyum sağlamakta zorlanmayı, şaşkınlığı ve alışılmış düzenin bir anda işlemez olmasını anlatır.
Genellikle yeni okul, yeni iş, farklı şehir ya da kalabalık bir toplantı gibi alışılmadık durumlarda söylenir. Bu deyim, hem biraz gülümseten hem de insanın zor anını anlayan bir ton taşır; çünkü herkes bazen tanımadığı bir düzen içinde kendini savruk hissedebilir.
Günlük hayatta, biri ilk günlerinde çekingen davranıyor ya da etrafına uyum sağlayamıyorsa bu sözle durumu özetlenir. Mecazi olarak, suyun dışına düşen balığın huzursuzluğunu çağrıştırır; yani insanın kendi akışından kopmasını anlatır.
Sudan çıkmış balığa dönmek deyiminin örnek kullanımı:
Elif yeni başladığı ofiste ilk gün öğle yemeğinde kiminle oturacağını bilemedi; toplantıda da herkesten önce susup kaldı. Arkadaşları onun o hâlini görünce biraz sudan çıkmış balığa dönmüş gibisin, zamanla alışırsın dedi.