Tok gönüllü deyimi, maddi sıkıntı içindeki birinin kendisine uzatılan yardımı hemen benimsemeyip, ancak ısrarla kabul etmesini anlatır. Burada asıl vurgu, kişinin ihtiyacı olduğu hâlde desteği kolay kolay almak istememesidir.
Bu deyim, çoğu zaman yakın çevrede birinin yardım ederken incitmemesi gereken durumlarda kullanılır. İçinde hem çekingenlik hem de gururdan kaynaklanan bir direnç vardır; kişi, ihtiyaç duyduğunu bilse bile bunu açıkça dile getirmekte zorlanabilir. Günlük hayatta komşu, akraba ya da dost desteği söz konusu olduğunda karşımıza çıkar. Bu yüzden söylenişinde kırmadan destek olma çağrısı da sezilir. Bu tutum, utanma ve mahcubiyetle de ilişkili görülebilir.
Tok gönüllü deyiminin örnek kullanımı:
Mehmet işsiz kaldığı için apartman komşularının topladığı erzak paketini önce almak istemedi. Komşuları ısrar edince tok gönüllü tavrını bırakıp teşekkür ederek kabul etti.