Üç aşağı beş yukarı deyimi, bir sayı ya da durumun tam ölçüsünü vermeden, ona yakın bir değeri anlatmak için kullanılır. Kesinlikten çok tahmini bir yakınlık vardır; yani söylenen şey birebir doğru olmayabilir ama büyük ölçüde gerçeğe yakındır.
Bu söz genellikle ayrıntının önemli olmadığı konuşmalarda söylenir; hesap yaparken, süre belirtirken ya da bir olayın boyutunu kabaca anlatırken karşımıza çıkar. Sözün taşıdığı hava, sert bir kesinlik iddiası kurmadan karşı tarafa “buna yakın” demektir. Günlük dilde insanın elindeki bilginin yaklaşık olduğunu gösterir.
Böylece anlatım daha doğal ve ölçülü olur. İfade, küçük farkların sonucu değiştirmediği durumlarda kullanılır ve konuşmaya esneklik katar.
Üç aşağı beş yukarı deyiminin örnek kullanımı:
Mehmet, tam saati bilmese de toplantının üç aşağı beş yukarı sekizde biteceğini söyledi. Ayşe de buna göre akşam planını rahatça ayarladı.