Utancından yerin dibine geçmek deyimi, bir insanın aşırı mahcup olup konuşacak, hareket edecek hâl bulamaması anlamına gelir. Kişi öyle sıkılır ki sanki görünmez olmak, hatta ortadan kaybolmak ister. Böyle anlarda kişi ne diyeceğini şaşırır, gözünü kaçırır.
Bu söz genellikle herkesin içinde yapılan bir hata, beklenmedik bir eleştiri ya da küçük düşüren bir durum karşısında kullanılır. Duygusu güçlü bir mahcubiyeti anlatır; bazen de başkasının yaşadığı utancı hafif alayla dile getirir. Günlük konuşmada, yüzü kızaran, eli ayağına dolaşan biri için söylenir. Mecazda gerçek bir yere gömülme yoktur; yalnızca utancın kişiyi sıkıştırıp çaresiz bırakması vurgulanır.
Utancından yerin dibine geçmek deyiminin örnek kullanımı:
Kerem sınıfta yanlış cevabı verince utancından yerin dibine geçti. Öğretmeni durumu yumuşatınca yüzünü saklamaya çalıştı.