Ağzı var dili yok deyimi, çok sessiz duran, neredeyse hiç konuşmayan ve karşısındakine karşı gelmeden her şeye razı olan kişileri anlatmak için kullanılır. Böyle biri ne tartışmaya girer ne de düşüncesini yüksek sesle dile getirir; sakin ve uysal bir yapısı vardır.
Bu deyim çoğu zaman çok uslu, hiç ses çıkarmayan insanlar için söylenir. Kimi zaman ‘ne kadar sakin, ne kadar uyumlu’ diye takdir edilerek, kimi zaman da ‘biraz kendini savunsa, hakkını arasa’ diye üzülerek kullanılır. İçindeki benzetme oldukça açıktır: kişinin ağzı da dili de yerindedir, ama sanki yokmuş gibi konuşmaz ve itiraz etmez.
Günlük hayatta haksızlığa uğradığında bile sesini çıkarmayan, kalabalıkta köşesine çekilip susmayı tercih eden kişiler için bu deyime sıkça başvururuz.
Ağzı var dili yok deyiminin örnek kullanımı:
Kerem sınıfın en sessiz öğrencisiydi; arkadaşları bütün gün gürültü yaparken o, ağzı var dili yok, köşesinde oturup dersini dinlerdi. Öğretmeni bir gün ona dönüp biraz daha kendini göstermesini, soru sormaktan çekinmemesini söyledi.