Ar damarı çatlamak deyimi, bir kişinin utanma duygusunu büsbütün yitirdiğini, hiçbir şeyden sıkılmaz ve çekinmez hale geldiğini anlatmak için kullanılır. Buradaki ‘ar’ sözcüğü, insanın içindeki utanç ve haya duygusunu simgeler.
Bu deyim, başkalarının tepkisine, ayıplamasına ya da küçük görmesine aldırmadan, yüz kızartıcı davranışlarda bulunan kişiler için söylenir. Sanki o kişinin içindeki utanma hissi taşıyamaz hale gelmiş ve çatlayıp parçalanmış gibi bir mecaz kurulur. Yani utanç duygusunu taşıyan o ince ‘damar’ artık işlevini yitirmiştir.
Genellikle şaşkınlık, kınama ya da hayal kırıklığı içeren bir tonla dile getirilir. Biri defalarca aynı yanlışı yapıyor, yalan söylediği ortaya çıkmasına rağmen hiç mahçup olmuyorsa ya da herkesi şaşırtacak düzeyde utanmaz bir tutum sergiliyorsa bu deyime başvurulur.
Ar damarı çatlamak deyiminin örnek kullanımı:
Kerem, üçüncü kez iş arkadaşının fikrini kendi düşüncesiymiş gibi müdüre sunmuştu. Üstüne üstlük bu durum fark edildiğinde özür dilemek yerine omuz silkti. Orada bulunanlar birbirine bakarak ‘Bu adamın ar damarı çatlamış’ diye fısıldaştı.