“Arif olan anlar” deyimi, zeki ve kavrayışlı bir insanın her şeyin açıkça ortaya konmasına gerek kalmadan, bir ima ya da yarım bırakılmış bir sözden bile ne kastedildiğini çıkarabildiğini anlatmak için kullanılır.
Bu söz, çoğunlukla bir şeyi uzun uzadıya açıklamak yerine sezgi sahibi kişilere kısa bir işaret yettiğini vurgulamak amacıyla söylenir. Bir konuda deneyimli, ince düşünceli ya da olgun birinden söz edilirken bu ifadeye başvurulur. Anlatılmak istenenin tamamını duymadan durumu kavrayabilen kişiyi tarif ederken de kullanılır.
Günlük hayatta birinin fazla açıklamaya gerek duymadan mesajı doğru aldığı anlarda, bazen takdirle bazen de bir beklentiyle bu deyim dile getirilir. Söylenmeyeni de dinleyebilmek, gerçek anlamda anlayışlı olmanın işareti sayılır.
Arif olan anlar deyiminin örnek kullanımı:
Kerem, müdürün toplantıda söylediklerini dinlerken aslında ne demek istediğini hemen kavradı; yanındaki arkadaşına sadece güldü. Arif olan anlar, dedi içinden, her şeyi kelime kelime saymaya gerek yok.