Demir atmak deyimi, bir geminin yolunu kesip bulunduğu noktada beklemek için çapayı suya indirmesi, mecazen de bir insanın bir yere yerleşip orayı sürekli adresi hâline getirmesi anlamına gelir. Bu söz, hareketin durup kalıcılığın başlamasını anlatır.
Günlük dilde daha çok mecaz anlamıyla kullanılır. Sürekli gezen, iş değiştiren ya da şehir şehir dolaşan birinin sonunda bir yerde düzen kurması için söylenebilir. Böyle durumlarda kararsızlığın bitmesi, bir yere bağlanma ve hayatı sakinleştirme duygusu taşır.
Deyimin içindeki gemi görüntüsü, savrulmanın sona ermesini çağrıştırır. Bu yüzden yalnızca fiziksel olarak bir yerde oturmayı değil, aynı zamanda oraya alışmayı, çevre edinmeyi ve artık ayrılmamayı da ima eder. Hem denizcilikte hem günlük konuşmada anlaşılır bir karşılığı vardır.
Demir atmak deyiminin örnek kullanımı:
Yıllarca farklı şehirlerde çalışan Kerem, sonunda Ankara’da demir attı ve küçük bir ev tuttu. Arkadaşları, onun ilk kez bu kadar kalıcı bir düzen kurduğunu görünce buna şaşırmadı.