Gem vurmak deyimi, bir kişinin özgürce davranmasını ya da istediğini yapmasını kısıtlamak, ona belirli sınırlar çizmek anlamına gelir. Deyimin özünde, atları dizginlemek için kullanılan gem imgesi yatar; nasıl ki bir at ağzındaki gemle yönlendirilirse, insanın tutum ve arzuları da bu şekilde dizginlenebilir.
Bu deyim özellikle kontrolden çıkmaya başlayan, aşırıya kaçan ya da çevresine zarar verecek bir tutum sergileyen biri için kullanılır. Genellikle bir otorite figürünün ya da yakın çevrenin müdahalesini anlatmak amacıyla başvurulur. Hem sevgiden doğan bir uyarıyı hem de sert bir baskı ve denetim anlamını birlikte taşıyabilir.
Günlük hayatta ebeveynlerin çocuklarına, yöneticilerin çalışanlarına ya da arkadaşların birbirine söylediği sözlerde sıkça karşımıza çıkar. Kişinin kendi kendine gem vurması gerektiği durumlarda ise öz denetim ve irade gücüne de vurgu yapılmış olur.
Gem vurmak deyiminin örnek kullanımı:
Kerem, her hafta sonu şehir dışına çıkıyor ve giderek artan harcamalarıyla ailesini tedirgin ediyordu. Babası bir gün ona oturup konuştu; artık biraz gem vurması gerektiğini, yoksa ileride büyük sıkıntıya düşeceğini anlattı.