Ocağı kör kalmak deyimi, bir kişinin ardında kendi soyunu sürdürecek bir evlat bırakamaması, ailesinin kendisiyle birlikte son bulması anlamına gelir. Yani o kimseden sonra adını yaşatacak, neslini devam ettirecek kimse kalmamıştır.
Geleneksel kültürümüzde ocak; evi, aileyi ve kuşaktan kuşağa aktarılan hayatı simgeler. Sönmeyen bir ateş gibi düşünülen bu ocağın kör kalması, o aileden geriye kimsenin kalmaması demektir. Söz çoğunlukla derin bir üzüntüyle söylenir; kimi zaman bir yakınma, hatta öfkeyle edilen bir beddua biçiminde de dile gelir.
Günlük hayatta çocuğu olmayan ya da tek evladını genç yaşta yitirmiş kişilerin durumunu anlatırken bu deyime başvururuz. İçinde yalnız kalmanın ve arkada iz bırakamamanın buruk acısını taşır; bu yüzden kullanırken karşımızdakini incitmemeye dikkat etmek gerekir.
Ocağı kör kalmak deyiminin örnek kullanımı:
Yaşlı Hüseyin Amca tek oğlunu genç yaşta toprağa verince adeta yıkıldı. Mahalleli onun hâline çok üzülür, koca adamın ocağı kör kaldı, ardından dua edecek bir evladı bile kalmadı diye hayıflanırdı.