Ortalık yatıştırmak deyimi, bir yerde yükselen gerilimi azaltmak, tartışma büyümeden ortamı daha sakin bir hale getirmek anlamına gelir. Söz, hem sesin hem de duyguların yumuşamasını anlatır; yani karışıklığın içinde denge kurmak, ateşi körüklemek yerine söndürmek demektir.
Bu deyim çoğunlukla aile içinde, iş yerinde ya da arkadaş grubunda kullanılır. Birinin sakinleştirici tavrı, sert konuşmaları yumuşatması veya araya girip uzlaşma sağlaması için söylenir. Günlük hayatta, gerginliği büyütmek yerine aklıselim davranan kişiyi anlatır.
İfadenin mecazı da buradan gelir: Ortam fiziksel olarak değil, duygusal olarak yatışır. Böylece kavga ve kırgınlık yerine konuşma ve anlayış öne çıkar; deyim, çatışmayı değil sükûneti destekleyen bir tavrı anlatır.
Ortalık yatıştırmak deyiminin örnek kullanımı:
Toplantıda sesler yükselince Kerem araya girip birkaç sakin cümle kurdu ve ortalığı yatıştırdı. Herkes biraz durulunca sorunları sırayla konuşmaya başladılar.