Şafak atmak deyimi, bir kişinin karşısındaki meselenin sıradan olmadığını, ciddi sonuçlar doğurabilecek bir durumla yüz yüze geldiğini bir anda fark etmesi anlamına gelir. Buradaki “şafak” sözü, mecaz olarak zihnin birden açılmasını ve gerçeğin görünür olmasını çağrıştırır.
Bu deyim genellikle kişinin geç de olsa durumu ciddiye almaya başladığı anlarda kullanılır. Uyarı, farkındalık ve hafif bir tedirginlik duygusu taşır. Günlük hayatta bir işin büyüklüğü anlaşılınca, bir yanlışın sonuçları görülünce ya da bir sorumluluğun ağırlığı hissedilince “şafak atmak” ifadesi devreye girer.
Şafak atmak deyiminin örnek kullanımı:
Kerem, projenin teslimine iki gün kaldığını görünce artık oyalanamayacağını anladı; tam o sırada şafak attı. Bilgisayarın başına geçip eksiklerini tek tek düzeltmeye başladı.