Suratına bakanın kırk yıl işi rast gitmez deyimi, çevresine sürekli terslik getirdiği düşünülen, uğursuz sayılan bir kişiyi anlatır. Burada asıl amaç, birinin gerçekten şanssız olup olmadığını söylemekten çok, onun adına duyulan olumsuz yargıyı güçlü bir şekilde aktarmaktır.
Bu söz genelde sitem, alay ya da kızgınlık taşır; çoğu zaman da kırıcı bir söylem olarak duyulur. Günlük hayatta arka arkaya aksilik yaşayan, bulunduğu ortamda huzursuzluk yarattığı düşünülen kişiler için söylenir. Mecazı, kişinin yüzünün bile şanssızlık çağırdığı inancına dayanır.
Suratına bakanın kırk yıl işi rast gitmez deyiminin örnek kullanımı:
Mahallede herkesin işleri üst üste bozulunca yaşlı komşu, yarı şaka yarı ciddiyetle Suratına bakanın kırk yıl işi rast gitmez dedi. Elif bu sözü duyunca gülümsedi ama kimseyi kırmamak için konuyu değiştirdi.