Üstüne gül koklamamak deyimi, özellikle evli bir erkeğin eşinden başka hiçbir kadınla yakınlık kurmaması, yani sadakatinden sapmaması anlamına gelir. Bu söz, gözü dışarıda olmayan, eşine bağlı ve sınırlarını bilen birini anlatır; ilişkide güven ve temiz niyet vurgusu taşır.
Genellikle bir uyarıdan çok takdir amacıyla kullanılır; kişinin evlilikte güveni koruduğunu, sözünün arkasında durduğunu gösterir. Günlük konuşmada, ilişkisine saygı gösteren ve dedikoduya kulak asmayan kişiler için duyulur. Deyimdeki gül koklamak ifadesi, başka birine yönelmeyi ince bir mecazla anlatır ve bu yüzden söz, bağlılığı öne çıkarır. Eski ve biraz edebi bir tınısı vardır; bu nedenle gündelik konuşmada pek sık işitilmez.
Üstüne gül koklamamak deyiminin örnek kullanımı:
Ayşe, Mehmet’in yıllardır eşine nasıl bağlı kaldığını bilirdi. Mehmet de arkadaşları şakalaşınca üstüne gül koklamamak gerektiğini söyleyip sınırını hiç bozmadı.