Üstüne güneş doğmamak deyimi, sabahın çok erken saatlerinde uyanmak ve günü henüz hava tam aydınlanmadan başlatmak anlamına gelir. Bu ifade, bir kişinin alışılmış saatlerden çok önce kalktığını, işe ya da yola erkenden koyulduğunu anlatır.
Bu deyim genellikle erken kalkan, çalışkan ya da mecburen gün doğmadan evden çıkan kişiler için söylenir. İçinde hafif bir abartı ve hayranlık da taşır; çünkü kişi o kadar erkenci görünür ki güneş sanki daha onun üstüne doğmamıştır. Günlük hayatta çiftçiler, nöbet tutanlar, yolculuğa çıkanlar ya da yoğun bir güne hazırlananlar için sıkça kullanılabilir.
Üstüne güneş doğmamak deyiminin örnek kullanımı:
Ayşe sınav günü saat beşte kalkınca annesi gülerek üstüne güneş doğmadığını söyledi. Ayşe de sessizce kahvaltısını yapıp derslerinin başına geçti.