“Yaza çıkardık danayı, beğenmez oldu anayı” deyimi, kişinin kendi yetiştirdiği, büyüttüğü şeyin değerini bilememesi, hatta onu beğenmeyip başkasınınkine yönelmesi durumunu ifade eder. Bu deyim, genellikle aile büyüklerinin çocukları hakkında söyledikleri bir sözdür; çocuk büyüdükçe anne babasının öğütlerini dinlemez, kendi bildiğini yapar olur.
Deyim, kişinin kendi köklerinden, yetiştirildiği yerden koparak yanlış yönlere sapmasını anlatır. Özellikle gençler için sıklıkla kullanılır; genç, tecrübesizliği yüzünden daha iyi olduğunu düşündüğü farklı yöntemleri benimserken, kendi annesinin, babasının deneyimlerini görmezden gelir. Bu durum, hem bireysel hem de toplumsal düzeyde yaşanan bir sorundur; kendi geçmişimizi unutarak, geleceğimizi doğru inşa edemeyiz.
Yaza çıkardık danayı, beğenmez oldu anayı deyiminin örnek kullanımı:
Elif, üniversite sınavı sonuçlarını öğrendiğinde çok heyecanlanmıştı. Annesi, ona yıllardır biriktirdiği tecrübelerinden ve ders çalışma yöntemlerinden bahsetmeye çalıştıysa da Elif, “Anne, artık her şey değişti, yeni nesil daha farklı öğreniyor” diyerek annesini dinlemedi. İşte tam o anda, büyükannesi “Yaza çıkardık danayı, beğenmez oldu anayı” diye söze başladı, Elif’in bu davranışını hafifçe tenkit etmiş oldu.