“Yediği naneye bak” deyimi, bir kimsenin yakışıksız ya da uygunsuz bir tutum sergilediği durumlarda şaşkınlık ve kınama belirtmek amacıyla söylenir.
Genellikle bir yakının, arkadaşın ya da tanıdığın beklenmedik biçimde hatalı bir iş çıkardığı anlarda kullanılır. Bu deyimle konuşan kişi hem kendi şaşkınlığını hem de karşısındakinin davranışına yönelik hoşnutsuzluğunu dile getirir; söz doğrudan yüze karşı söylenebileceği gibi o kişi hakkında başkalarıyla konuşurken de kullanılabilir.
Deyimdeki “nane yemek” söz öbeği halk dilinde münasebetsizlik ya da yanlış bir iş yapma anlamına gelir. Bu yüzden “yediği naneye bak” ifadesi, birinin ne denli saçma ya da uygunsuz davrandığına duyulan hayret ve kızgınlığı yoğun biçimde aktarır.
Yediği naneye bak deyiminin örnek kullanımı:
Kerem toplantıda patronunun sözünü hiç çekinmeden kesti ve üstüne bir de sert bir eleştiri yağdırdı. Ofisten çıkarken meslektaşları birbirine bakıp “yediği naneye bak” diye fısıldaştı. Kimse onun bu kadar ileri gideceğini beklemiyordu.