Can çekişmek deyimi, bir kimsenin son anlarını yaşadığını, hayatın artık bitme noktasına geldiğini ifade eder. Hayatla ölüm arasında kalan o dar ve zorlu geçidi betimlemek için kullanılan bu deyim, bedenin yaşama tutunmakta güçlük çektiği, son nefeslerin sayıldığı kritik anları anlatır.
Deyim genellikle ağır bir hastalık ya da ciddi yaralanma geçiren birinin durumunu aktarırken kullanılır. Sevdiklerinin başında beklediği, artık yapılabilecek fazla bir şeyin kalmadığı o hüzünlü ve çaresiz anlarda can çekişmek ifadesine başvurulur. Duyan kişide derin bir acı ve ağırlık hissi uyandırır.
Türkçede ‘can’ sözcüğü hayatı ve ruhu simgeler; ‘çekişmek’ ise büyük çaba gerektiren bir mücadeleyi çağrıştırır. Bu iki kelimenin bir araya gelmesi, yaşamın elden gitmemesi için verilen son ve güçsüz savaşı son derece etkileyici biçimde gözler önüne serer.
Can çekişmek deyiminin örnek kullanımı:
Yaşlı Hasan Amca haftalar önce hastaneye kaldırılmış, doktorlar artık fazla umut vermiyordu. Ailesi nöbetleşe başında bekledi; can çekişen adamın elini bırakmak istemediler. Sabahın erken saatlerinde her şey sessizce sona erdi.