Can damarına basmak deyimi, bir konunun ya da tartışmanın tam merkezindeki, en belirleyici noktasına değinmek anlamına gelir. Söylenen söz ya da yapılan tespit, meselenin özünü doğrudan yakaladığında bu deyim devreye girer.
Bu ifade çoğunlukla toplantılarda, tartışmalarda ya da değerlendirmelerde kilit bir noktanın gözden kaçırıldığı anlarda kullanılır. Birisi o asıl, belirleyici meseleyi açıkça ortaya koyduğunda çevresindekiler ‘can damarına bastı’ der. Deyim, mecazi olarak bir canlının en hayati noktasına dokunmanın yarattığı kritik etkiden güç alır; nasıl ki o noktaya temas etmek büyük sonuçlar doğurursa, bir meselede de tam merkezi yakalamak o denli belirleyici olur.
Can damarına basmak deyiminin örnek kullanımı:
Kerem, saatlerce süren toplantıda herkesin etrafında dolaştığı maliyet sorununu doğrudan masaya yatırdı. Müdür hafifçe öne eğildi ve ‘Can damarına bastın, asıl mesele tam da buydu’ dedi. O andan itibaren tartışma bambaşka bir ivme kazandı.