Canını dişine takmak deyimi, bir hedefe ulaşmak için olağanüstü çaba göstermek, ağır zorluklara katlanmak anlamına gelir. İnsan bedeninin en değerli şeyini —canını— dişleriyle tutması, yani son damlasına kadar direnmesi imgesiyle kurulmuş güçlü bir mecazdır.
Bu deyim, özellikle yorucu ve uzun soluklu uğraşlar sırasında kullanılır. Sınava hazırlanan bir öğrencinin geceleri uyumadan çalışması, işini kaybetmemek için tüm enerjisini ortaya koyan bir çalışanın durumu ya da ağır koşullarda geçimini sağlamaya çalışan birinin mücadelesi bu deyimle anlatılabilir. Kişiye hem hayranlık hem de sempati duyulduğunu ifade eden bir söyleyiştir.
Gündelik hayatta çoğunlukla birinin olağanüstü gayreti takdirle aktarılırken duyulur. Dinleyen kişiye, o hedefe kolay ulaşılmadığını, arkasında ciddi bir bedel ödendiğini hatırlatır.
Canını dişine takmak deyiminin örnek kullanımı:
Kerem, üniversite sınavına hazırlanırken aylarca canını dişine takarak çalıştı; sabahın erken saatlerine kadar kitap okuyup hafta sonlarından bile vazgeçmedi. Sonunda istediği bölümü kazandığında herkes bu başarının ne denli büyük emekle geldiğini biliyordu.